Bệnh viêm mũi

Xử trí chảy máu mũi

Ngày đăng: 2016-09-27
Lượt xem: 1240 Views

hi-mui-co-mau-trong-dich-mui-la-benh-gi

Chảy máu mũi là một cấp cứu của Tai mũi họng. Khi đứng trước một bệnh nhân chảy máu mũi, việc trước hết là cầm máu, sau đó mới đi tìm nguyên nhân bệnh. Nếu là chảy máu cam nhẹ (ở điểm mạch hay động mạch mũi – khẩu cái) thì có thể dùng những biện pháp sau đây:

  • Dùng hai ngón tay bóp nhẹ cánh mũi lại làm cho điểm mạch Kisselbach bị đè bẹp.
  • Dùng bấc thấm dung dịch antipirin 20% nhét vào hốc mũi và tiền đình.
  • Có thể dùng lá nhọ nồi hoặc lá chuối non giã nhỏ nhét vào hốc mũi.
  • Đốt bằng “hạt trai” nitrat bạc (AgN03) hoặc đốt bằng nhiệt điện tại điểm mạch.

Nếu chảy mẩu nhiều như trưòng hợp chảy máu do vỡ động mạch, hoặc do bệnh máu… thì phải nhét bấc mũi trước, nhét bấc mũi sau hoặc thắt động mạch mới cầm máu được.

 

  • Nhét bấc mũi trước:

Lấy bấc thấm dầu dài khoảng 40cm, rộng l,5cm, đầu tự do 15cm. Dùng kẹp khuỷu nhét chỗ gập của bấc vào mũi qua ống soi mũi sâu độ 7cm. Như vậy hai đầu bấc sẽ ngoài cửa mũi, một đầu dài, một đầu ngắn và tạo một cái võng trong hô” mũi. Tiếp tục nhét đoạn dài vào hô” mũi theo kiểu đèn xếp. Bắt đầu từ ở phía sau trên và sau rồi đến phía dưới và cuối cùng là phía trước ra đến tận tiền đình mũi. Nên nhét chặt và không để khoảng trông.

Rút bấc: thường sẽ rút bấc sau 24 giò. Không nên để quá 48 giờ. Phải rút từ  từ để tránh chảy máu.

  • Nhét bấc mũi sau :

Nếu chảy máu nhiều, do tổn thương phía sau trên của hô” mũi hoặc nhét mũi trước rồi mà không cầm thì phải nhét bấc mũi sau.

  • Dụng cụ: ngoài dụng cụ của nhét bấc mũi trước, cần thêm một ống thông cao su (sonde Nelaton) nhỏ, một cục gạc hình trụ đường kíụh 2cm, ngang 4cm buộc vào sợi chỉ dài, chắc và một cục gạc thứ hai đường kính nhỏ hơn.
  • Cách làm: đặt đầu ô”ng thông vào hô”c mũi chảy máu và đẩy nhẹ xuống họng. Bảo bệnh nhân há miệng, dùng kẹp lôi đầu ống thông ra ngoài. Buộc một đầu chí của cục gạc to vào đầu ông thông rồi kéo ngược lại từ họng lên mũi.

Cục gạc lôi từ miệng rồi vào họng và lên vòm mũi – họng. Khi cục gạc đi qua eo màn hầu có thể bị vướng, lấy ngón tay trỏ đẩy nó lên trên, trong khi đó cầm ông thông và sợi chỉ kéo căng về phía trưốc để cục gạc được nút chặt ở cửa mũi sau. Nhét đầy bấc vào hô” mũi (như nhét bấc mũi trước). Điểm quan trọng trong khi làm là phải luôn luôn giữ cho sợi dây căng thẳng. Buộc chặt sợi chỉ vào cục gạc thứ hai ỏ trước cửa mũi để cô” định cả hai cục gạc.

Trước khi nhét bấc mũi sau, nên sờ vòm họng để đánh giá được kích thước cửa mũi sau và chọn cục gạc cho tương xứng.

 

  • Rút bấc: không nên để bấc mũi sau lâu quá 36 giờ. Thông thường phải tháo
    bỏ bấc cho bệnh nhân sau 24 giờ. Nếu để lâu dễ gây nhiễm khuẩn cho tai giữa.
  • Cắt sợi chỉ để tháo cục gạc phía trước mũi.
  • Kéo sợi chỉ ở họng để lôi cục gạc khỏi lỗ mũi sau.
  • Rút bấc trong hốc mũi.
  • Với các trường hợp chảy máu khó cầm, dễ tái phát có thể lót 1 mảnh xốp tự tiêu (gelaspon) vào vùng chảy máu rồi nhét bấc đè lên. Khi rút bấc để mảnh xô’p lại đề phòng chảy máu.

Thắt động mạch:

Trong trường hợp đã dùng các biện pháp nói trên nhưng vẫn không cầm máu được, chúng ta có thể phải dùng đến phẫu thuật thắt động mạch. Cần nhổ là các mạch ở mũi do cả hai nguồn động mạch cảnh ngoài và động mạch cảnh trong, nên chỉ thắt động mạch cảnh ngoài có thể vẫn chưa hết chảy máu.

Điều trị và theo dõi chung

  • Sau khi đã cầm máu cần để nằm nghỉ, yên tĩnh, đầu gối cao, nghiêng về bên chảy máu.
  • Giải thích để bệnh nhân yên tâm, tránh lo sợ, nếu cần cho thuốc an thần như valium.
  • Cho thuốíc giúp cho cầm máu, tuỳ theo mức độ, tình trạng chảy máu cho:

+ Các thuốc tăng yếu tố đông máu như vitamin K, adrenoxyl, systonal, depersolon…

+ Nếu nặng cho truyền máu tươi, lượng nhỏ, nhiều lần, truyền tiểu cầu…

+ Vối các trường hợp chảy máu cam ở trẻ em nên cho vitamin c, Calci…

  • Nếu phải nhét bấc mũi sau, nhét bấc nhiều lần cần cho kháng sinh phổ rộng, corticoid.
  • Theo dõi sát 30 phút đầu sau khi cầm máu xem có còn rỉ, chảy máu tiếp, lưu ý các trường hợp chảy máu ra phía sau bệnh nhân nuốt đi.
  • Cần tìm nguyên nhân chảy máu mũi để có thể khống chế, điều trị triệt để, tránh tái phát.

Cần nhớ

  1. Chảy máu mũi là một cấp cứu nhưng cũng cần thăm khám nhanh đẽ có xử lý thích hợp.
  2. Cần xác định chảy máu mủi trước hay chảy máu mủi sau trước khí nhét bấc mũi.
  3. Luôn nhớ rút bấc mủi đúng thời hạn (24 – 48 giờ)